BTK verilerine göre Türkiye’deki .tr uzantılı alan adı sayısı 1.3 milyonu geçti. TRABİS’in devreye girmesiyle yaşanan büyük artış dikkat çekiyor.
Türkiye’deki .tr uzantılı internet alan adı sayısı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerine göre 1,3 milyona ulaştı. Özellikle 2022 yılında faaliyete geçen Türkiye Alan Adları Sistemi (TRABİS) ile birlikte tahsislerde önemli bir artış yaşandı. Bu gelişme, dijitalleşme sürecinde kritik bir eşiği işaret ediyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na bağlı BTK, 2010 yılında yürürlüğe giren İnternet Alan Adları Yönetmeliği ile .tr uzantılı alan adlarının tahsis yetkisini üstlendi. Daha önce Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından yürütülen bu görev, 2008’deki Elektronik Haberleşme Kanunu ile bakanlığın belirleyeceği bir kuruma devredilmişti.
TRABİS, 14 Eylül 2022 tarihinde BTK bünyesinde faaliyete başladı. Bu sistemin geliştirilmesi sürecinde, 10 Haziran 2023’te Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğ ile alan adları yönetimine dair önemli güncellemeler yapıldı. Yeni düzenlemeler, özellikle ‘.a.tr’ yapısındaki alan adlarının ilk tahsis işlemleri için usul ve esasları belirledi.
Bu kapsamda, kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşların mevcut alan adlarına öncelik tanınmaktadır. Ayrıca, ‘gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr ve k12.tr’ gibi belirli uzantılar için üretilecek alan adları ücretsiz olarak tahsis edilmektedir.
TRABİS öncesi dönemde Türkiye’de yaklaşık 460 bin aktif alan adı bulunuyordu. TRABİS’in devreye girmesiyle birlikte yapılan tahsisler sayesinde bu sayı, kısa sürede 1,3 milyona yükseldi ve önemli bir büyüme kaydetti.
TRABİS kayıtlarında en büyük payı 988 bin 743 adet ile ‘com.tr’ uzantılı internet siteleri alıyor. Bunu 180 bin 62 adet ile ‘.tr’, 29 bin 974 adet ile ‘org.tr’ ve 27 bin 386 adet ile ‘net.tr’ uzantıları takip ediyor. Çeşitli meslek gruplarına yönelik ‘.web’, ‘.av’, ‘.bel’, ‘.edu’ gibi alan adları da sistemde yer alıyor.
Söz konusu alan adlarını kullanan internet sitelerinin yüzde 81,2’si Türkiye’de barındırılıyor. Geri kalan yüzde 18,8’lik kısım ise başta Almanya, ABD ve Fransa olmak üzere çeşitli ülkelerde yer alıyor.
İnternet Alan Adları Yönetmeliği çerçevesinde, ‘.tr’ uzantılı alan adlarıyla ilgili uyuşmazlıkların çözümü için Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması (UÇM) oluşturuldu. Bu mekanizma, anlaşmazlıkların hızlı, etkin ve adil bir şekilde çözüme kavuşturulmasını hedeflemektedir.
TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, alan adlarının tahsisi, kullanımı veya ihlali kaynaklı anlaşmazlıklarda alternatif çözüm yolları sunuyor. Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi gibi kuruluşlar, mahkeme yoluna gitmeden çözüm sağlamayı amaçlıyor.
Yorum Yap