IEA üyesi ülkelerin 400 milyon varil petrol arzı kararına rağmen küresel piyasalarda kırılganlık sürüyor. Uzmanlar lojistik gecikmeleri işaret ediyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkelerin 11 Mart’ta acil durum stoklarından toplam 400 milyon varil petrolün piyasaya sunulması kararına rağmen, küresel petrol piyasalarında kırılganlık devam ediyor. Bu karar, ABD ve İsrail’e yönelik saldırılar sonrası İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçişi fiilen kapatma tehdidiyle ortaya çıkan arz şokunu hafifletmeyi amaçlamıştı.
Kpler Kıdemli Ham Petrol Analisti Johannes Rauball, stratejik rezervlerden petrol salım sürecinin oldukça yavaş ilerlediğini belirtti. İlk ham petrol sevkiyatları 20 Mart’ta başlarken, piyasalar henüz beklenen rahatlatıcı etkiyi görmedi. Uzmanlar, açıklanan rezerv miktarlarının tamamının aynı anda piyasaya girmemesini ve sevkiyatların lojistik faktörler nedeniyle zamana yayılmasını bu durumun temel nedeni olarak gösteriyor.
IEA Başkanı Fatih Birol, 16 Mart’ta yaptığı açıklamada rezervlerden çıkan petrolün özellikle Asya piyasalarına ulaşmaya başladığını duyurdu. Birol, Asya-Pasifik bölgesindeki ülkelerin acil durum stoklarından 100 milyon varilin üzerinde, Avrupa ülkelerinin benzer miktarda petrolü piyasaya açtığını ifade etti. Amerika kıtasından ise 170 milyon varili aşan bir arzın devreye girmesi bekleniyor. Ayrıca üretim tarafında da 20 milyon varilin üzerinde ek artış öngörülüyor.
Ancak Johannes Rauball’ın değerlendirmesine göre, toplam serbest bırakılan ham petrolün yaklaşık 250 milyon varilini oluşturan ABD, Kanada ve Japonya gibi başlıca oyuncular henüz rezervlerinden varil serbest bırakmadı. Japonya geçen hafta ticari depolarından bir miktar ham petrol salımı yapsa da, rezervlerinden yapılan serbest bırakımlar nisan ayında gerçekleşecek. Rauball, aksamalar mayısa kadar devam ederse Japonya’dan ek serbest bırakımlar görülebileceğini kaydetti.
ABD Enerji Bakanlığı, Teksas ve Louisiana’daki rezerv sahalarından toplam 45,2 milyon varil ham petrol için sekiz şirkete sözleşme verdi. Teslimatlar 1 Nisan ile 31 Mayıs arasında yapılacak. Pekin ise Çinli rafinerilerin kısa vadeli arz açığıyla karşı karşıya olmasına rağmen büyük ölçekli ham petrol stok serbest bırakımları konusunda resmi bir karar almadı.
Rauball, arz kesintilerine en açık ülkelerin Hürmüz Boğazı üzerinden taşınan ham petrole büyük ölçüde bağımlı olan ülkeler olduğunu anımsattı. Filipinler, Vietnam ve Japonya’nın ham petrol ithalatlarının yaklaşık yüzde 80’i bu rotaya bağlı bulunuyor. Japonya’nın büyük stokları bir tampon sağlarken, Filipinler ve Vietnam’ın stokları sınırlı kalıyor. Singapur, Güney Kore ve Tayvan da benzer kırılganlıklar taşıyor.
Hindistan ise Rusya’dan ham petrol ithalatını artırsa da yüksek oranda ithalata bağımlı bir ülke olarak öne çıkıyor. Yükselen küresel ham petrol fiyatları Hindistan için ek bir zorluk oluşturuyor. En hazırlıklı ülkeler ise net ihracatçı olan Kanada, ABD ve Brezilya olarak belirlendi. Bu ülkeler, iç tüketimin yüksek olmasına rağmen güçlü ham petrol bulunabilirliği ile küresel arz kesintilerine karşı dayanıklılık sağlıyor.
Yorum Yap