Kadınlarda sık görülen Polikistik Over Sendromu (PCOS) hormon bozukluğu hakkında merak edilenler. Uzman Doç. Dr. Fatma Ketenci Gencer, tanı, tedavi ve gebelik şansını açıkladı.
Polikistik over sendromu (PKOS), doğurganlık çağındaki kadınlarda sıkça görülen ve yumurtalık kistleri, adet düzensizlikleri, aşırı tüylenme, akne ve kısırlık gibi sorunlara yol açabilen bir hormon bozukluğudur. Doç. Dr. Fatma Ketenci Gencer, PKOS’un belirtileri, tanı ve tedavi yöntemleri hakkında önemli bilgiler paylaştı.
Doç. Dr. Fatma Ketenci Gencer, PKOS’un metabolik bir hastalık olduğunu belirtti. Hastalığın temelinde insülin direnci ve artmış androjen (erkeklik hormonu) seviyeleri yer alır. Bu durum, farklı yaş gruplarında kıllanma, sivilcelenme, adet düzensizliği veya kilo artışı gibi şikayetlerle kendini gösterebilir. Üreme çağındaki kadınlar ise daha çok kısırlık problemleriyle başvurabilir.
Tanı için Rotherham Kriterleri kullanılır. Bu kriterler arasında ultrasonda çok sayıda olgunlaşmamış yumurtacık görülmesi, artmış androjen belirtileri (sivilcelenme, kıllanma) ve düzensiz adet dönemleri bulunur. Bu kriterlerden ikisinin varlığında tanı konulabilir. PKOS’un kesin bir tedavisi yoktur; tedavi, hastanın şikayetlerine yönelik kişiye özel olarak planlanır.
PKOS tedavisinde yaşam tarzı değişiklikleri büyük önem taşır. Kilo verme, dengeli beslenme ve Akdeniz diyeti gibi yöntemler, insülin direncini yönetmeye yardımcı olur. İnsülin direnci, ilerleyen dönemlerde diyabet, gebelik şekeri ve hipertansiyon gibi riskleri artırabilir. Bu nedenle, hastaların daha dikkatli bir gebelik süreci geçirmesi gerekebilir.
Doç. Dr. Gencer, PKOS hastalarının kesinlikle çocuk sahibi olamayacağı yönündeki algıyı da düzeltti. Yumurtlamayı baskılayan insülin direncinin tedavi edilmesiyle veya yumurta çatlatma iğneleri ve tüp bebek gibi yöntemlerle gebelik şansının arttığını belirtti. Hatta tüp bebek tedavisinde PKOS hastalarının başarı oranının diğer gruplara göre daha yüksek olduğu vurgulandı.
PKOS, Türkiye’de ve dünyada her 10 kadından yaklaşık 1’inde (yüzde 10-13 oranında) görülen yaygın bir durumdur. Yılda bir kez kadın doğum muayenesi önerilir. Özellikle 45-50 yaş civarında anormal ve yoğun adet kanamaları mutlaka hekime bildirilmelidir. Meme sağlığı da önemlidir; 40 yaş sonrası rutin taramalara ek olarak, PKOS hastaları için erken başlanabilecek kontroller ve kadınların kendi kendine meme muayenesi yapması önerilir.
Kilo vermenin, bazı hastalarda tek başına yumurtlamayı geri getirebileceği ve spontane gebeliği sağlayabileceği belirtildi. Ailede diyabet, hipertansiyon veya kalp hastalığı öyküsü olan PKOS hastalarının daha temkinli olması ve düzenli hekim takibinde kalması gerektiği vurgulandı.
Yorum Yap