ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları jeopolitik gerilimi tırmandırarak emtia piyasasında ürün bazlı ayrışmalara yol açtı. Petrol ve doğal gaz yükselirken, değerli metaller baskı altında kaldı.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları jeopolitik gerilimi tırmandırarak emtia piyasasında ürün bazlı ayrışmalara yol açtı. Mart ayında emtia piyasasında yön arayışı öne çıkarken, saldırılar sonrası nakliye aksamaları ve arz endişeleri bazı ürünlerde sert yükselişlere, baz metallerde ise satış baskısına neden oldu.
Yaklaşık bir aydır devam eden saldırılar, petrol, doğal gaz, alüminyum, mısır ve pirinç gibi ürünlerde önemli fiyat artışlarını tetikledi. Buna karşılık, doların değer kazanması değerli metaller ve bakır gibi baz metaller üzerinde düşüş eğilimini güçlendirdi.
Dünya genelinde petrol fiyatlarındaki artış, maliyet kaynaklı enflasyonist baskıların güçlenebileceği endişelerini artırdı. Brent petrolün varil fiyatı 27 Şubat’tan bu yana yüzde 31,4 artarak 94,3 dolar seviyelerine ulaştı ve Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Hollanda merkezli TTF’de işlem gören doğal gaz kontratları ise yüzde 69 artış kaydetti. Orta Doğu’daki gerilim tırmanışı, küresel gaz piyasasını sarstı.
Hürmüz Boğazı kaynaklı lojistik sorunlar, tahıl grubunda arz endişelerine yol açtı. Chicago Ticaret Borsası’nda mısırın kile başına fiyatı yüzde 2,3, pirincin kile başına fiyatı ise yüzde 2,5 arttı. Mısırın biyoyakıt ham maddesi olarak kullanılması ve petrol fiyatlarının yükselmesi, biyoyakıt talebini artırarak mısır fiyatlarındaki yükselişi destekledi. Buğday ve soya fasulyesi fiyatlarındaki sert yükselişler ise ABD Başkanı Donald Trump’ın saldırıları erteleme kararı ve diplomatik temaslar sonrası hafifledi.
Altın, gümüş, platin ve paladyum gibi değerli metaller ons bazında önemli düşüşler yaşadı. Altının onsu 4.099,5 dolar, gümüşün onsu 61 dolar, platinin onsu 1.738,6 dolar ve paladyumun onsu 1.329,8 dolar ile son ayların en düşük seviyelerini gördü. Bu düşüşlerde, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları artıracağına yönelik endişeler, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirim beklentilerinin ertelenmesi ve dolara olan talebin artması etkili oldu. Tezgah üstü piyasada bakır, kurşun, nikel ve çinko fiyatları düşerken, alüminyumda yüzde 4,2’lik bir yükseliş kaydedildi. Enerji fiyatlarındaki sıçramanın doları güçlendirmesi bakır fiyatlarını baskılarken, küresel ekonomik aktiviteye yönelik öngörüler bakır talebini azalttı.
Orta Doğu’daki gerilim, alüminyum arzını da tehlikeye attı. Katar ve Bahreyn’de alüminyum üreticilerinin üretimi durdurması, küresel alüminyum açığının artacağı tahminlerini güçlendiriyor. Bahçeşehir Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Rahmi İncekara, küresel petrol arzının savaş nedeniyle günlük 11 milyon varil kaybetmekte olduğunu belirtti. İncekara, Orta Doğu kaynaklı arz kaybının günlük 17 milyon varile ulaşabileceği ve bu durumun fiyatları varil başına 200 dolara yaklaştırabileceği senaryolarına dikkat çekti.
Yorum Yap