ABD ile İran arasındaki geçici ateşkesin kırılganlığı, Hürmüz Boğazı’ndaki riskleri artırdı. Lojistik sektörü, alternatif rotaları kalıcı stratejilere dönüştürüyor.
ABD ile İran arasında sağlanan geçici ateşkesin kırılganlığı ve Orta Doğu’daki tırmanan gerilim, Hürmüz Boğazı üzerindeki riskleri artırdı. Bu durum, lojistik sektörünü alternatif rotaları kalıcı stratejilere dönüştürmeye yöneltiyor. İran’ın boğazdan geçişleri yeniden kısıtlaması, küresel sevkiyatları durma noktasına getirdi ve yeni bir stratejik arayışı zorunlu kıldı.
ING Group Kıdemli Ulaşım ve Lojistik Sektör Ekonomisti Rico Luman, ateşkes haberinin enerji piyasalarındaki baskıyı hafifleterek petrol fiyatlarını düşüreceğini belirtti. Ancak Luman, savaş öncesi seviyelere hemen dönülemeyeceğini ve bu etkinin gelecek aylarda hissedileceğini vurguladı. Ablukanın kalkmasıyla Basra Körfezi’nde mahsur kalan yüzlerce gemi için bir fırsat doğduğunu ifade etti.
Luman, gemilerin yeniden faaliyete geçmesinin ve tedarik hatlarının dengelenmesinin haftalar süreceğini aktardı. İran’ın geçişler üzerindeki kontrolü elinde tutmak istediğine dikkat çeken ekonomist, kalıcı bir anlaşma müzakerelerinde bunun güçlü bir koz olduğunu savundu. Bu nedenle, boğazın daha kısıtlayıcı bir yapıda kalmaya devam edeceğini öngördü.
Rico Luman, küresel lojistik şirketlerinin oluşturdukları alternatif kara yolu rotalarına bir süre daha bağlı kalacağını bildirdi. Hürmüz Boğazı’na yönelik seferlere anında yeniden başlama konusunda isteksiz davranabileceklerini ekledi. Boğaza tam bağımlılığın riskli olduğunun anlaşılması, tedarik zincirleri üzerinde kalıcı bir etki bırakıyor.
Luman, bu durumun Umman, Suudi Arabistan (Kızıldeniz) ve Türkiye üzerinden geçen diğer kara yolu güzergahlarına fayda sağlayabileceğini dile getirdi. Enerji cephesinde ise boru hattı altyapısının kullanımının artacağını ve mevcut boru hatlarının genişletilebileceğini belirtti. Jeopolitik gerilimlerin sona ermesi pek olası görünmediği için lojistik paydaşları tedariki çeşitlendirme yolları arayacak.
Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) Başkanı Bilgehan Engin, 15 günlük ateşkesin Hürmüz Boğazı’nda kademeli normalleşme beklentisi yarattığını ifade etti. Ancak Engin, kısa vadede “tam güvenli geçiş” ortamının oluştuğunu söylemenin zor olduğunu vurguladı. Büyük hat operatörleri de ateşkesin transit fırsatları sunsa da tam denizcilik güvenliği sağlamadığı görüşünü paylaştı.
Enerji taşımacılığında petrol fiyatlarında hızlı bir geri çekilme yaşanırken, fiziksel akışların eski seviyelerine dönmesi zaman alacak. Engin, navlun ve sigorta maliyetlerinde kısa vadede aşağı yönlü bir düzeltme beklenebileceğini söyledi. Ancak risk algısı tamamen ortadan kalkmadığı için sigorta primleri ve ek ücretler kriz öncesi seviyelere hızlıca dönmeyecek.
Ateşkesin geçici niteliği, lojistik şirketlerini bu süreci bir fırsat penceresi olarak değerlendirmeye itiyor. Firmalar, biriken yükleri eritme, ertelenmiş sevkiyatları hızlandırma ve kontratlarını yeniden dengeleme odaklı çalışacak. Engin, son gelişmelerin Hürmüz Boğazı’nı jeopolitik olarak kontrollü bir koridor haline getirdiğini ve alternatif güzergah arayışlarının kalıcı bir stratejiye dönüştüğünü belirtti.
Risk yönetimi yaklaşımının yapısal olarak değiştiğini kaydeden Engin, firmaların tek rota bağımlılığını azaltma eğiliminde olduğunu aktardı. Multimodal taşıma çözümlerine yönelme ve sigorta ile finansal koruma araçlarını çeşitlendirme de bu değişimler arasında yer alıyor. Küresel lojistik sektörü, önümüzdeki dönemde daha esnek, çok rotalı ve risk odaklı bir yapıyla hareket edecek.
Yorum Yap