ABD ile İran arasındaki gerilimin tırmanması, küresel piyasalarda risk algısını artırdı. Petrol fiyatları yükselirken, tahvil getirileri ve dolar güçlendi.
Küresel piyasalar, ABD ile İran arasındaki gerilimin Orta Doğu’da yeniden tırmanabileceği endişesiyle jeopolitik risk priminin yükseldiğini gözlemledi. Geçici ateşkes sonrası oluşan sakinlik, ABD Başkanı Donald Trump’ın sert açıklamaları ve Hürmüz Boğazı’ndaki karşılıklı hamlelerle sona erdi. Bu durum, yaklaşık bir ay aradan sonra piyasalarda risk algısını belirgin şekilde artırdı. Petrol fiyatları yükselirken, tahvil getirileri ve dolar güçlendi, altın ise değer kaybetti.
Hürmüz Boğazı’nda ABD’nin tarafsız ülke gemilerine güvenli geçiş sağlama girişimleri ile İran’ın boğaz üzerindeki kontrolünü pekiştirme hamleleri tansiyonu artırdı. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere saldırması halinde “yeryüzünden silineceğini” belirtti. Trump ayrıca, İran ile yaşanan gerilimi “mini savaş” olarak tanımladı.
Tansiyonun yükselmesiyle birlikte petrol fiyatları belirgin bir artış gösterdi. Brent petrolün varil fiyatı dün 113,6 dolara çıkarak küresel enflasyon beklentilerini yukarı yönlü etkiledi. Analistler, petrol fiyatlarındaki oynaklığın enflasyon ve büyüme görünümü üzerinde önemli etkiler yaratabileceğini vurguladı.
Merkez bankalarının politika adımlarına ilişkin beklentiler bu durumdan olumsuz etkilendi. Para piyasalarındaki fiyatlamalara göre ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yıl sonuna kadar politika faizini sabit tutacağı öngörülüyor. Ancak aralık toplantısında olası bir “şahin” adım yüzde 32 ihtimalle fiyatlanıyor.
Devam eden enflasyon endişeleri, tahvil piyasalarındaki satış baskısını güçlendirdi. ABD’nin 10, 20 ve 30 yıllık tahvil getirileri Temmuz 2025’ten bu yana en yüksek seviyelerine ulaştı. 10 yıllık tahvil faizi 4,4382’ye, 20 yıllık tahvil faizi yüzde 5,0133’e ve 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,0147’ye yükseldi.
Dolar endeksi, faiz beklentilerine paralel olarak güçlenme eğilimi gösterdi. Dün yüzde 0,3 artışla 98,4 seviyesine çıkan endeks, yeni günde yüzde 0,1’lik artışla 98,5’te işlem görüyor. Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizi, alternatif maliyeti artırarak altının ons fiyatını etkiledi. Altın dün yüzde 2 düşüşle 4 bin 522 dolara gerilerken, yeni işlem gününde 4 bin 532 dolarda alıcı buldu.
Bu süreçte ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları yakından takip edildi. New York Fed Başkanı John Williams, yüksek enflasyon, iş gücü piyasasından gelen çelişkili sinyaller ve Orta Doğu’daki çatışmanın yarattığı belirsizliğin alışılmadık bir durum ortaya koyduğunu belirtti. Williams, para politikasının mevcut duruşunun, tam istihdam ve fiyat istikrarı hedeflerine yönelik riskleri dengelemek için uygun konumda olduğunu ifade etti.
Makroekonomik veriler de piyasaların odağındaydı. ABD’de fabrika siparişleri martta yüzde 1,5 ile beklentilerin üzerinde arttı. Kurumsal tarafta, ABD merkezli video oyun perakendecisi GameStop’un e-ticaret şirketi eBay’i 55,5 milyar dolarlık teklifle satın alma girişimi sonrası eBay hisseleri yüzde 5 değer kazandı. Pfizer, Advanced Micro Devices, Warner Bros. CoreWeave ve Coinbase gibi şirketlerin bilançoları da bu hafta açıklanacak.
ABD borsalarında endeksler düşüşle kapandı. S&P 500 endeksi yüzde 0,41, Nasdaq endeksi yüzde 0,19 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,13 değer kaybetti. Avrupa borsalarında da dün satış ağırlıklı bir seyir izlendi. Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,24, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,71 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,59 düştü.
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler Sözcüsü Anouar Al Anouni, İran’ın Körfez’deki stratejik ortaklara yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını şiddetle kınadı. Ayrıca, ABD Başkanı Trump’ın AB menşeli otomobil ve kamyonlara uygulanan tarifeleri yüzde 25’e çıkaracağını açıklaması da piyasalarda satış baskısı yarattı. AB Komisyonu Sözcüsü Thomas Regnier, bu açıklamalara tepki göstererek bütün seçeneklerin masada olduğunu duyurdu.
Asya piyasalarında Japonya, Çin ve Güney Kore’de tatil nedeniyle işlem yapılmazken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,3 düşüşle seyretti. Orta Doğu’daki gerilimlerin petrol tedarikini tehdit etmesi, bölgede enerji arzına yönelik endişeleri artırdı. Bu durum, enflasyonla mücadele eden Japonya ekonomisini daha fazla zorlayabilir.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 0,51 değer kaybederek 14.369,61 puandan tamamladı. Dolar/TL ise bankalararası piyasanın açılışında 45,2180’den işlem gördü. Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kurunun, yurt dışında ise ABD’de dış ticaret dengesi ve hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) gibi yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.
Yorum Yap